Przejdź do treści

Pojęcia, które warto znać przed zakupem

Krótkie wyjaśnienia bez żargonu. Wystarczą, żeby zrozumieć ofertę dostawcy i zadać mu dobre pytania.

Rodzaje maszyn

Automat
Urządzenie, które wykonuje jedną, z góry ustaloną czynność, zawsze tak samo. Kwiatomat wydaje bukiet ze skrytki, ale nie zareaguje na nic, czego nie przewidział konstruktor.
Robot
Maszyna, która odbiera informacje z otoczenia czujnikami, sama decyduje o ruchu i wykonuje pracę fizyczną. Od automatu różni się tym, że można ją przeprogramować do innego zadania i że dostosowuje się do sytuacji.
Robot przemysłowy
Ramię pracujące w fabryce: spawa, maluje, przenosi, paletyzuje. Jest szybkie i silne, dlatego zwykle stoi za ogrodzeniem, z dala od ludzi.
Cobot (robot współpracujący)
Lżejsze i wolniejsze ramię, które może pracować obok człowieka bez klatki, bo zatrzymuje się przy kontakcie. Łatwiej je zaprogramować, więc trafia do małych zakładów.
Robot usługowy
Robot pracujący poza linią produkcyjną: sprząta, kosi, roznosi dania, doi krowy, dostarcza leki w szpitalu.
Robot mobilny (AGV i AMR)
Wózek, który sam wozi towar. AGV jeździ po wyznaczonej trasie, na przykład po linii na podłodze. AMR sam planuje drogę i omija przeszkody.
Robot humanoidalny
Robot o budowie zbliżonej do człowieka: tułów, ręce, zwykle nogi. Ma pracować w miejscach urządzonych dla ludzi bez ich przebudowy. Więcej w dziale Humanoidy.
Dron
Bezzałogowa maszyna latająca. W firmach służy do oprysków, inspekcji dachów i linii, pomiarów oraz mycia elewacji i paneli.
Bot programowy (RPA)
Program, który wykonuje za człowieka powtarzalne czynności na komputerze: przepisuje dane, wystawia faktury, odpowiada na wiadomości. Nie ma części fizycznej, choć potocznie też bywa nazywany robotem.

Budowa i parametry

123456
Rys. 1. Sześć osi typowego ramienia robota
  1. Obrót podstawy
  2. Ramię dolne
  3. Ramię górne
  4. Obrót przedramienia
  5. Pochylenie nadgarstka
  6. Obrót narzędzia
Oś (stopień swobody)
Jeden niezależny ruch, który robot potrafi wykonać, na przykład obrót w jednym przegubie. Typowe ramię ma sześć osi i dzięki temu ustawi narzędzie w dowolnym miejscu pod dowolnym kątem.
Udźwig
Największa masa, jaką robot może przenosić razem z narzędziem. Chwytak też waży, więc na sam towar zostaje mniej, niż podaje katalog.
Zasięg
Odległość, na jaką ramię sięga od swojej podstawy. Razem z udźwigiem decyduje o tym, czy robot nadaje się do danego stanowiska.
Powtarzalność
Dokładność, z jaką robot wraca w to samo miejsce, podawana w ułamkach milimetra. Ważna przy spawaniu i montażu, mniej przy przenoszeniu kartonów.
Chwytak (efektor)
Narzędzie na końcu ramienia: szczęki, przyssawka, palnik spawalniczy, pistolet lakierniczy. To ono wykonuje właściwą pracę i często kupuje się je osobno.
Czujniki
Zmysły robota. Kamery rozpoznają przedmioty, lidar mierzy odległości laserem, czujniki siły wykrywają dotyk i kolizję.
Czas pracy na baterii
Dotyczy robotów mobilnych. Liczy się też czas ładowania i to, czy robot sam wraca do stacji.

Sterowanie i AI

Programowanie robota
Nauczenie robota zadania. Dawniej wymagało programisty. Cobota często uczy się, prowadząc jego ramię ręką przez kolejne punkty.
Autonomia
Zakres, w jakim robot radzi sobie bez człowieka. Robot koszący pracuje sam tygodniami, a robot spawalniczy wymaga osoby, która podaje elementy.
Zdalne sterowanie (teleoperacja)
Człowiek kieruje robotem na odległość. Część pokazów humanoidów odbywa się w ten sposób, dlatego warto pytać, co robot robi sam.
Widzenie maszynowe
Rozpoznawanie przedmiotów na obrazie z kamery. Pozwala robotowi podnieść element leżący w przypadkowym miejscu albo odrzucić wadliwy.
RTK (nawigacja satelitarna z poprawką)
Sposób ustalania pozycji z satelitów z dokładnością do kilku centymetrów. Maszyna dostaje poprawkę sygnału ze stacji stojącej na ziemi albo z sieci takich stacji. Tak nawigują roboty koszące, roboty do malowania linii i drony rolnicze.
Fizyczna AI
Sztuczna inteligencja, która steruje maszyną w realnym świecie, a nie tylko pisze tekst. Robot uczy się czynności z przykładów zamiast z ręcznie pisanego programu.

Wdrożenie

Integrator
Firma, która z robota, chwytaka, osłon i oprogramowania buduje działające stanowisko i je uruchamia. Sam robot to tylko część takiego stanowiska.
Dystrybutor
Firma sprzedająca roboty danego producenta w Polsce. Odpowiada zwykle za serwis i części.
Znak CE i ocena ryzyka
Stanowisko z robotem musi spełniać wymagania bezpieczeństwa maszyn. Pytaj dostawcę, kto wykonuje ocenę ryzyka i wystawia deklarację zgodności.