Pojęcia, które warto znać przed zakupem
Krótkie wyjaśnienia bez żargonu. Wystarczą, żeby zrozumieć ofertę dostawcy i zadać mu dobre pytania.
Rodzaje maszyn
- Automat
- Urządzenie, które wykonuje jedną, z góry ustaloną czynność, zawsze tak samo. Kwiatomat wydaje bukiet ze skrytki, ale nie zareaguje na nic, czego nie przewidział konstruktor.
- Robot
- Maszyna, która odbiera informacje z otoczenia czujnikami, sama decyduje o ruchu i wykonuje pracę fizyczną. Od automatu różni się tym, że można ją przeprogramować do innego zadania i że dostosowuje się do sytuacji.
- Robot przemysłowy
- Ramię pracujące w fabryce: spawa, maluje, przenosi, paletyzuje. Jest szybkie i silne, dlatego zwykle stoi za ogrodzeniem, z dala od ludzi.
- Cobot (robot współpracujący)
- Lżejsze i wolniejsze ramię, które może pracować obok człowieka bez klatki, bo zatrzymuje się przy kontakcie. Łatwiej je zaprogramować, więc trafia do małych zakładów.
- Robot usługowy
- Robot pracujący poza linią produkcyjną: sprząta, kosi, roznosi dania, doi krowy, dostarcza leki w szpitalu.
- Robot mobilny (AGV i AMR)
- Wózek, który sam wozi towar. AGV jeździ po wyznaczonej trasie, na przykład po linii na podłodze. AMR sam planuje drogę i omija przeszkody.
- Robot humanoidalny
- Robot o budowie zbliżonej do człowieka: tułów, ręce, zwykle nogi. Ma pracować w miejscach urządzonych dla ludzi bez ich przebudowy. Więcej w dziale Humanoidy.
- Dron
- Bezzałogowa maszyna latająca. W firmach służy do oprysków, inspekcji dachów i linii, pomiarów oraz mycia elewacji i paneli.
- Bot programowy (RPA)
- Program, który wykonuje za człowieka powtarzalne czynności na komputerze: przepisuje dane, wystawia faktury, odpowiada na wiadomości. Nie ma części fizycznej, choć potocznie też bywa nazywany robotem.
Budowa i parametry
- Obrót podstawy
- Ramię dolne
- Ramię górne
- Obrót przedramienia
- Pochylenie nadgarstka
- Obrót narzędzia
- Oś (stopień swobody)
- Jeden niezależny ruch, który robot potrafi wykonać, na przykład obrót w jednym przegubie. Typowe ramię ma sześć osi i dzięki temu ustawi narzędzie w dowolnym miejscu pod dowolnym kątem.
- Udźwig
- Największa masa, jaką robot może przenosić razem z narzędziem. Chwytak też waży, więc na sam towar zostaje mniej, niż podaje katalog.
- Zasięg
- Odległość, na jaką ramię sięga od swojej podstawy. Razem z udźwigiem decyduje o tym, czy robot nadaje się do danego stanowiska.
- Powtarzalność
- Dokładność, z jaką robot wraca w to samo miejsce, podawana w ułamkach milimetra. Ważna przy spawaniu i montażu, mniej przy przenoszeniu kartonów.
- Chwytak (efektor)
- Narzędzie na końcu ramienia: szczęki, przyssawka, palnik spawalniczy, pistolet lakierniczy. To ono wykonuje właściwą pracę i często kupuje się je osobno.
- Czujniki
- Zmysły robota. Kamery rozpoznają przedmioty, lidar mierzy odległości laserem, czujniki siły wykrywają dotyk i kolizję.
- Czas pracy na baterii
- Dotyczy robotów mobilnych. Liczy się też czas ładowania i to, czy robot sam wraca do stacji.
Sterowanie i AI
- Programowanie robota
- Nauczenie robota zadania. Dawniej wymagało programisty. Cobota często uczy się, prowadząc jego ramię ręką przez kolejne punkty.
- Autonomia
- Zakres, w jakim robot radzi sobie bez człowieka. Robot koszący pracuje sam tygodniami, a robot spawalniczy wymaga osoby, która podaje elementy.
- Zdalne sterowanie (teleoperacja)
- Człowiek kieruje robotem na odległość. Część pokazów humanoidów odbywa się w ten sposób, dlatego warto pytać, co robot robi sam.
- Widzenie maszynowe
- Rozpoznawanie przedmiotów na obrazie z kamery. Pozwala robotowi podnieść element leżący w przypadkowym miejscu albo odrzucić wadliwy.
- RTK (nawigacja satelitarna z poprawką)
- Sposób ustalania pozycji z satelitów z dokładnością do kilku centymetrów. Maszyna dostaje poprawkę sygnału ze stacji stojącej na ziemi albo z sieci takich stacji. Tak nawigują roboty koszące, roboty do malowania linii i drony rolnicze.
- Fizyczna AI
- Sztuczna inteligencja, która steruje maszyną w realnym świecie, a nie tylko pisze tekst. Robot uczy się czynności z przykładów zamiast z ręcznie pisanego programu.
Wdrożenie
- Integrator
- Firma, która z robota, chwytaka, osłon i oprogramowania buduje działające stanowisko i je uruchamia. Sam robot to tylko część takiego stanowiska.
- Dystrybutor
- Firma sprzedająca roboty danego producenta w Polsce. Odpowiada zwykle za serwis i części.
- Znak CE i ocena ryzyka
- Stanowisko z robotem musi spełniać wymagania bezpieczeństwa maszyn. Pytaj dostawcę, kto wykonuje ocenę ryzyka i wystawia deklarację zgodności.